Selçuk DOĞAN
Ankara’da doğdu. İlk ve ortaöğrenimini Ankara’da tamamladı. Gazi Üniversitesi Türkçe Öğretmenliği Bölümünü bitirdi. Yüksek lisansını Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde kullanılan zenginleştirilmiş kitaplar üzerine tamamladı. 2011-2021 yılları arasında Yunus Emre Enstitüsünde materyal geliştirme, proje koordinatörü ve strateji geliştirme uzmanı olarak çalıştı. Enstitünün faaliyet gösterdiği Romanya, Gürcistan ve Afganistan başta olmak üzere çeşitli sürelerle 20’ye yakın ülkede görev yaptı. 2021 yılında Yozgat Bozok Üniversitesi Türkçe Öğretimi Uygulama ve Araştırma Merkezi’nde öğretim görevlisi ve müdür yardımcısı olarak görev başladı. Çeşitli programlarda “Teknoloji Tabanlı Dil Öğretimi” seminerleri veren Doğan, evli ve 2 çocuk babasıdır.
Çok Uluslu Sınıflarda Yabancı Dil Türkçe Öğretiminde Karşılaşılan Sesletim Sorunları
ÖZET
Yabancı dil Türkçe öğretiminde öğrenciler için en önemli sorunlardan birisi sesbirimlerin doğru sesletimidir. Özellikle değişik dil ailelerinden gelen öğrencilerin oluşturduğu çok uluslu sınıflarda Türkçe sesbirimlerin sesletiminde zorluk yaşandığı görülmektedir. Bu durum, erek dilde ürettikleri sesbirimlerin kendi anadillerindeki ya da öğrendikleri diğer dillerdeki sesbirimlerden farklı, bu sesbirimlere benzer veya bu sesbirimlerle aynı olmasından kaynaklanabilmektedir. Bu yüzden, bu çalışmanın amacı, değişik dil ailelerinden gelen ve eğitimlerinin belirli bir dönemini tamamlamak üzere Türkiye’de bulunan Erasmus öğrencilerinin, Türkçe konuşurken sesbirimlerinde yaşadıkları problemlerin nedenlerini; sesbirimlerini oluştururken en çok hangi dilden yararlandıklarını (anadil-D1/öğrendikleri diğer yabancı diller-D2/D3/D4); sesbirimlerde ses düşmesi olup olmamasını; varsa düşürülen sesbirim yerine ses türemesi ya da kayması olup olmadığını; olumlu ve/veya olumsuz aktarımların nedenlerini ve son olarak da öğrencilerin problemleri çözmede ne tür teknik ya da strateji kullandıklarını araştırmaktır.
Anahtar Kelimeler: Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi, çok uluslu sınıflar, sesletim sorunları, sesbirimsel işlemler.
.
Dosyayı indirmek için aşağıdaki pencerenin herhangi bir yerine tıklayıp klavyeden CTRL+S tuşlarına basınız.
Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretiminde Drama Tekniğinin Rolü
ÖZET
Türkçenin yabancı dil olarak öğretilmesinde genellikle öğretmen merkezli ve dilbilgisi odaklı geleneksel teknikler kullanıldığı için dilin en önemli işlevlerinden biri olan iletişimsel boyut göz ardı edilebilmektedir. Bu yüzden yabancı öğrenciler Türkçeyi öğrenirken, geleneksel metotların kullanımında kendilerini güvende hissetseler de iletişimsel anlamda kendilerini ifade etmekte zorluk çekmektedirler. Belirli bir öğrenim sürecinin sonunda ise öğrencilerin genellikle belirli kalıplar içerisinde kısa ve basit konuşmaları yerine getirdikleri gözlenmektedir. Ders kitapları da öğrencilerin dil örneklemlerini sunmada yetersiz kaldığından öğrencilerin ders içi ve dışı isteklendirmeleri düşük düzeyde kalmaktadır. Hâlbuki son yıllarda gittikçe daha çok önem kazanan Türkçenin yabancı dil olarak öğretilmesinde hedefe ulaşmak için iletişimsel boyutun da göz önüne alınması dil öğreniminde zorunlu görünmektedir.
Bugüne kadar yapılan çalışmalarda Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde dramanın rolü ile ilgili verilere rastlanmamıştır. Bu çalışmada, drama tekniğinin Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde öğrencilere hangi boyutta söz varlığı ve kültürel ögeleri kazandırdığı incelenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Drama tekniği, Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi, İletişimsel yaklaşım, Farkındalık.
.
Dosyayı indirmek için aşağıdaki pencerenin herhangi bir yerine tıklayıp klavyeden CTRL+S tuşlarına basınız.
Atasözlerinin Değişik Kültür ve Dilleri Anlamadaki Rolü
ÖZET
Toplumun edebiyatı, felsefesi, sanatı, kültürü, düşünceleri, âdet ve gelenekleri dil ile bir bağlılık içinde olduğundan dil toplumdan ve kültürden ayrı tutulamaz. Bu değerlerin başka kültürler tarafından öğrenilmesi ya da gelecek nesillere aktarılması bir bildirmeyle gerçekleşir ki bunu da ancak dil başarır. Kültürler arası bilinçlenmenin de oluşmasına yardımcı olan dil, yabancı dil olarak öğrenildiği zaman da büyük önem taşır çünkü dil toplumu oluşturan değerlerin taşıyıcısıdır. Farklı dilleri konuşan yabancı Erasmus öğrencileri eğitim almak üzere eğitimlerinin bir bölümünü Türk üniversitelerinde tamamlamaktadırlar. Bu öğrenciler bir taraftan eğitimlerine devam ederken diğer taraftan da yabancı dil olarak Türkçe dersi almaktadırlar. Türkçe ders alırken gerek söylemlerinde gerekse yazdıkları metinlerde belirgin şekilde tümceleri yanlış yazdıkları gözlemlenmektedir. Bunun nedenleri kendi ana dillerinin farklı aileden olması, alfabedeki seslerin farklılık göstermesi ve tümce dizilişlerinin farklı olması mı yoksa dilin kültürel öğelerine müfredatta yeterince yer verilmemesi midir?
Bu çalışmada, atasözlerinin eğitim ve öğretim sürecinde özellikle iletişim kurma aşamasında önemli olduğu gerçeğinden yola çıkılarak atasözlerinin önemi, kültürü anlamadaki rolü, kültürlere göre değişimi a) öğrenci ve b) öğretici açısından vurgulanmak istenmiştir. Bir anlamda Türk atasözlerinin dil açısından zenginliğine ve diğer dillerle olan benzerliğine ya da farklılığına dikkat çekilirken bunların ders kitaplarında daha çok yer alması gerekliliği amaçlanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Atasözleri, Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi, müfredat, kültürel değerler, Erasmus.
Dosyayı indirmek için aşağıdaki pencerenin herhangi bir yerine tıklayıp klavyeden CTRL+S tuşlarına basınız.
Avrupa Dilleri Ortak Başvuru Metni ve Dilbilimsel Açıdan İncelenmesi
ÖZET
Bu araştırmada, Avrupa Konseyi tarafından üye ülkelerdeki eğitim kurumları arasında işbirliği sağlamak ve yabancı dil öğrenenlere yardımcı olmak amacıyla tanıtılan Avrupa Dilleri Ortak Başvuru Metni’nin dilbilimsel dayanakları bilimsel alan yazın ışığında tartışılmıştır. Bu bağlamda, öncelikli olarak iletişimsel yeti kavramı incelenmiş, ardından iletişimsel yetiyi oluşturan bileşenlerden toplumdilbilimsel yeti ve edimbilimsel yeti kavramlarına açıklık getirilmeye çalışılmıştır. Çalışmada son olarak, yabancı dil öğreten ve öğrenenlerde dilin kullanımına yönelik öncelikli olarak iletişimsel yetinin geliştirilmesi gerektiği vurgulanmış ve bu doğrultuda öneriler getirilmiştir.
Anahtar Sözcükler: Avrupa Dilleri Ortak Başvuru Metni, iletişimsel yeti, toplumdilbilimsel yeti, edimbilimsel yeti
Dosyayı indirmek için aşağıdaki pencerenin herhangi bir yerine tıklayıp klavyeden CTRL+S tuşlarına basınız.
Türk-Gürcü Etkileşiminin Dil-Kültür Alanlarına Yansımaları ve Bunun Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretimindeki Önemi
ÖZET
İletişim çağı olan 21.yy’da birden fazla yabancı dil bilmek zorunlu hâle gelmektedir. Gerek Türkiye’de gerekse diğer ülkelerde yabancı dil olarak Türkçeye talepler de gün geçtikçe artmaktadır. 1980’de UNESCO tarafından dünyada en çok konuşulan diller sıralamasında 5. dil kabul edilen ve 220 milyondan fazla insanın konuştuğu Türkçe, “dünya dili” olma yolunda hızla ilerlemektedir. Bu bağlamda Türkçe ve Türk kültürü ile ortak veya benzer kelime, söz kalıpları, deyim ve atasözleri ile müzik, mutfak gibi kültürel motiflerin keşfi önemlidir.
Bugün Türkiye’nin kuzeydoğusundaki sınır komşusu Gürcistan hakkında araştırmalar yapıldığında bilinen ilk Türk toplumu İskitler ile başlayan Türk-Gürcü etkileşimi Büyük Selçuklu, Anadolu Selçuklu, Timur ve Osmanlı Devletleri dönemlerinde de devam etmiştir. Bilhassa Osmanlı Devleti döneminde yaşanan Kırım ve 1877-1878 Savaşı bugünkü Türk-Gürcü etkileşimine yön veren en önemli tarihî olaylardır.
Tarihî süreçte yaşananların ve coğrafî yakınlığın doğal bir sonucu olarak Türkiye ile Gürcistan arasında dil ve kültür yönünden çok fazla ortaklık bulunmaktadır. Örneğin; Türkçedeki “kalem, kemer, kahve” kelimeleri Gürcücede sırasıyla “kalami, kamari, kava”dır. Söz kalıpları bağlamında da ortak ifadeler bulunmaktadır. Örneğin; Türkçede “ceylan gözlüm” tabiri Gürcücede “ceyran gözlüm”dür. Yine Türkçedeki “Kızım sana söylüyorum gelinim sen anla.”; Gürcücede “Görümce sana söylüyorum gelin sen anla.” şeklindedir. Folklorik alanda inceleme yapıldığında ortaklık ve benzerlikler devam etmektedir. Örneğin;
Türk kültüründe kötü enerjileri engellediği inancıyla “nazar boncuğu” kullanılırken Gürcü kültüründe “gişeri” isminde aynı amaçla bir taş kullanılmaktadır. Yemek kültürüne bakıldığında ise Türk mutfağındaki “mantı” ile Gürcü mutfağındaki “khinkali” benzerlik göstermektedir.Yukarıda Türk-Gürcü etkileşiminin sadece birkaç örneği bulunmaktadır. Türkiye ile Gürcistan coğrafyalarına mensup ortak ve benzer nice değerler bulunmaktadır. Bu değerlerin keşfi Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde önemlidir. Çünkü bu değerler, öğrencilerin hedef dile güdülenmesini sağlar ve öğretimin verimi arttırır.
Anahtar Kelimeler: Türkçe, Gürcüce, kültür, etkileşim, yabancı dil.
Dosyayı indirmek için aşağıdaki pencerenin herhangi bir yerine tıklayıp klavyeden CTRL+S tuşlarına basınız.
Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretiminde Materyal Geliştirme ve Materyallerin Etkin Kullanımı
ÖZET
Ders materyallerinin hazırlanması, ayrı bir uzmanlık ister. Öte yandan her öğretmen, materyal hazırlama ilkelerinden haberdar olmalı, gerektiğinde bu ilkeler doğrultusunda kendi materyallerini hazırlayabilmelidir. Materyal seçimi ve materyallerin yerinde kullanımı, başarıyı doğrudan etkiler. Bu sebeple materyal seçimi ve ne zaman hangi materyalden yararlanılacağı hususlarına da dikkat etmek gerekir.
Bu çalışmada materyal geliştirme ilkelerinin neler olduğu açıklanmaya çalışılmış, bu ilkeler, Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi açısından değerlendirilmiştir. Daha sonra materyallerin eğitim öğretim sürecindeki ve Türkçenin yabancı dil olarak öğretimindeki yeri ve önemi üzerinde durulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Materyal Seçimi, Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi, Türkçe öğretiminde materyaller
Dosyayı indirmek için aşağıdaki pencerenin herhangi bir yerine tıklayıp klavyeden CTRL+S tuşlarına basınız.
Türkçe Öğretiminde Ayrıştırıcı Dinlemeyi Geliştirmeye Yönelik Bir Etkinlik Önerisi
ÖZET
Dinlemede yaşanan süreçler, dinlenen materyale ve dinlemenin amacına göre farklılık göstermektedir. Bu farklılık, çeşitli dinleme türlerinin ortaya çıkması ve kullanılmasıyla sonuçlanmıştır. Dinleme etkinliğinin sağlıklı bir şekilde gerçekleşebilmesi için dinleme amacına uygun dinleme türünün belirlenmesi gerekir. Dinleme türleri içerisinde literatürde üzerinde en az durulan ayrıştırıcı dinleme, bu çalışmanın konusudur. Buradan hareketle çalışmanın amacı, bireyin ana dilinin seslerini fark etme ve bu seslerin ayrımına vararak anlam oluşturma sürecinde kullandığı ilk dinleme türü olan ayrıştırıcı dinlemeye dikkat çekerek ilköğretim ikinci kademede bu türün nasıl kullanılabileceğine dair bir etkinlik önerisi sunmaktır.
Anahtar Sözcükler: Türkçe eğitimi, dinleme becerisi, dinleme türleri, ayrıştırıcı dinleme, tekerleme, etkinlik
Dosyayı indirmek için aşağıdaki pencerenin herhangi bir yerine tıklayıp klavyeden CTRL+S tuşlarına basınız.
Yabancı Dil Öğretiminde Dil Bilgisi
ÖZET
Bu çalışmada, Betimsel Dilbilgilerinden Biçimsel ve İşlevsel Dilbilgisinin, bunun yanı sıra İkinci Dil Edinimi Araştırma bulgularının yabancı dil öğretimine yansımalarının incelenmesi ve Bilişsel Yaklaşımın öne çıkardığı bilgiye dayalı güncel dilbilgisi öğretimi önerilerinin sunulması amaçlanmıştır. Söz konusu inceleme yabancı dil öğretimi yaklaşımları çerçevesinde dilbilgisi öğretimi görünümleriyle sınırlandırılarak gerçekleştirilmiştir.
Anahtar sözcükler: Yabancı dil öğretimi, dilbilgisi öğretimi, betimsel dilbilgisi, biçimsel dilbilgisi, işlevsel dilbilgisi, ikinci dil edinimi araştırmaları.
Dosyayı indirmek için aşağıdaki pencerenin herhangi bir yerine tıklayıp klavyeden CTRL+S tuşlarına basınız.
Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretimi Ders Kitaplarında Kültür Aktarımı
ÖZET
Günümüzde yabancı dil öğretiminde iletişimin önemi gittikçe artmaktadır. Dil öğrenenler için sadece o dilin kelime ve dilbilgisi yapılarını öğrenmek dil yeterliliği açısından yeterli değildir. Dil ve kültür arasındaki yakın ilişki, bir dile o dilin kültürünü öğrenmeden hâkim olunamayacağı gerçeğini ortaya koymaktadır. Bundan dolayı, yabancı dil öğretimi için kullanılan ders kitapları da kültürel farkındalığı artırarak iletişim becerilerini geliştirmesi beklenmektedir.
Bu çalışmada, yabancılara Türkçe öğretimi bağlamında ders kitaplarında kültür aktarımı Jagellon Üniversitesi Türkoloji Bölümünde kullanılan Yabancılar için Türkçe Yeni Hitit serisi kitapları (a) konu alanı, (b) metin türü ve (c) görsellik kültür aktarım ölçütleri esas alınarak değerlendirilmiştir.
Yabancılar için Türkçe Yeni Hitit serisi ders kitapları kültür aktarımı açısından incelendiğinde, içeriğinde hedef kültür olan Türk kültürünün öğrencilere farklı yönleriyle sunulduğu birçok öğe içerdiği ve bu şekilde Türkçe öğretmeyi hedeflediği öğrenci kitlesine Türk kültürünü aktarmada başarı sağlayabilecek nitelikte olduğu görülmüştür. Polonya üniversitelerinde Türkçeyi yabancı dil olarak öğretirken iletişimsel ve kültürlerarası dil yeterliliğini artıran ders kitaplarının seçilmesi gereklidir.
Anahtar Kelimeler: Kültür aktarımı, Ders Kitapları, Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretimi.
Dosyayı indirmek için aşağıdaki pencerenin herhangi bir yerine tıklayıp klavyeden CTRL+S tuşlarına basınız.
Ortak Başvuru Metni’ne Uygun Türkçe Öğretiminin Başarıya ve Tutuma Etkisi
ÖZET
Avrupa Konseyi, dil öğretimi ve dil yeterliği ölçümüyle ilgili uluslararası geçerliliğe sahip ölçütlerin belirlenmesi amacıyla “Yabancı Dil Öğretimi Ortak Başvuru Metni” adlı çalışmayı dil öğrenenlere ve öğretenlere önermektedir. Bu araştırmada, Yabancı Dil Öğretimi Ortak Başvuru Metni ayrıntılı olarak incelenmiş, Türkçenin yabancı dil olarak öğretimine uygunluğu araştırılarak Ortak Başvuru Metni’ne uygun Türkçe öğretiminin öğrenci başarısına ve tutumuna etkisi belirlenmeye çalışılmıştır. Araştırmada, “B1” düzeyi betimlemeleri hedef alınarak bir test ve program geliştirme çalışması yapılmış ve bu çalışma Ankara Üniversitesi TÖMER’ de öğrenim gören yabancı uyruklu öğrencilere uygulanmıştır. Uygulama sonucunda elde edilen tüm veriler istatistiksel olarak değerlendirilmiştir.
Anahtar Sözcükler: ADP, Yabancı Dil Öğretimi, Başarı, Tutum, Ortak Başvuru Metni.
Dosyayı indirmek için aşağıdaki pencerenin herhangi bir yerine tıklayıp klavyeden CTRL+S tuşlarına basınız.


ÖZET